Het enige wat ik positief vind aan deze techniek is dat het snel is en handzaam, en dat je de foto’s makkelijker kan bewerken dan in de doka. Maar daar kom je dus ook bij een gevaarlijk punt. Het bewerken van de beelden is zo makkelijk dat het meer negatieven gevolgen kan hebben dan positief. Daar had hij ook een opmerking over beelden kunnen waarheid vertellen maar ook de suggestie wekken dat iets wat niet is gebeurd wel gebeurd is, beeldmanipulatie. Over dit onderwerp ben ik meer informatie gaan zoeken in de richting van fotojournalistiek. Daar is na mijn idee de nood voor waarheid het grootst. Zij geven immers weer wat er in de rest van de wereld gebeurd. Maar de vraag is of beeldmanipulatie hierbij voorkomt en vooral wat voor een effect dat heeft. Daarbij ben ik ook benieuwd naar wat de beweegreden zullen zijn om dit te gebruiken.
In het artikel Fotofucken, Manipulatie met beelden neemt wereldwijd hoge vlucht, maart 2004 worden er voorbeelden genoemd waarbij spraken was van beeldmanipulatie in nieuwsfoto’s. Mijn eerste vraag is dan natuurlijk al beantwoord, het wordt gebruikt. Maar waarom en wat voor een effect heeft het dan op de maatschappij. Er worden recente voorbeelden genoemd maar ook voorbeelden van veel eerder wat mij wel verbaasde. In eerste instantie wordt er een recent voorbeeld genoemd over een foto die was genomen na de aanslagen in Madrid, genomen door Palo Torres Guerrero. Op de foto zijn gewonden te zien, maar niet in iedere krant is dezelfde foto geplaatst. Op de foto is namelijk een voorwerp te zien die het meest weg heeft van een ledenmaat. Een groot aantal kranten heeft dit voorwerp laten verdwijnen en er de achtergrond voor geplaatst, bij een andere krant is de kleur veranderd, tekst erover heen gezet, foto afgesneden etc. De reden waarom deze ingrepen zijn gedaan wordt niet toegelicht, maar ik kan wel iets bedenken. Men vond die ene ledemaat in het beeld net iets te ver gaan! Maar dat is toch de werkelijkheid. Als je dat niet kunt laten zien dan kan je toch eigenlijk de hele foto niet laten zien wat de rest is toch ook verschrikkelijk. De keuzes die er gemaakt worden om iets wel of niet te tonen is mij niet duidelijk.
Verderop in het artikel kom je de naam Brian Walski tegen. Dat was een fotojournalist van de L.A Times. Hij is vorig jaar ontslagen omdat hij door middel van de computer twee foto’s van het front in het Irakese Basra, een derde beeld samenstelde met in zijn ogen de perfecte compositie. Die bestond uit de linkerhelft van de een foto (waarop een Amerikaanse soldaat met uitgestrekte arm een stopgebaar maakt) en de rechterhelft van de andere (waarop een Irakese vluchteling met kind zich voorzichtig losmaakt van een groep zittende mensen). Op beide oorspronkelijke foto’s werd deze compositie verstoord door ofwel de wegkijkende Irakese man ofwel de minder interessante houding van de soldaat. Ik ben op het internet onder de naam Brian Walski gaan zoeken om deze foto’s op te sporen. Deze waren ook makkelijk te vinden. Voor een deel ben ik het ermee eens. De foto die is gecreëerd is inderdaad de interessantste foto maar aan de andere kant denk ik waar zijn we mee bezig. Een nieuwsfoto van een oorlog hoort toch gewoon te registreren wat er gebeurd en niet mooie en interessante beelden te maken Of wil men zo graag een prijs in de wacht slepen van World Press Photo!!! Ik zit toch niet te wachten op mooie plaatjes, maar gewoon op de waarheid. Als je geen goede foto hebt dan moet je volgens mij betere foto’s maken en niet gaan zitten klooien met Photoshop. Bij de aanslagen in Madrid is het te bloederig en het beeld in Irak is niet dramatisch genoeg. Wat is de maatstaf? Na mijn idee is de maatstaf gewoon de werkelijkheid maar zo werkt het dus niet. Er moet een dramatisch effect zijn maar ook weer niet te.
Photoshop wordt als oorzaak genoemd maar ook toen de computer nog niet bestond werd er al met foto’s geknoeid. Josef Stalin liet zijn vijanden van foto’s verwijderen, of volgens een artikel in de Trouw werden Officieel ‘niet meer bestaande personen’ weggemoffeld achter in de foto totaal misplaatste Romeinse zuilen. Hier kan ik nog wel een beetje om lachen maar eigelijk is het wel een eng idee dat mensen toen al een andere wereld werd voorgeschoteld dan er was. Door het soort berichten als Brain Walski ga ik toch wel heel veel twijfelen over de informatie die wij via televisie en kranten krijgen. Het erge eraan is dat je eigelijk nooit erachter kan komen of iets nou klopt of niet. Walski heeft het uit zichzelf gedaan maar het had net zo goed een opdracht kunnen zijn van de L.A Times. In het artikel van de volkskrant staat over de foto van de aanslagen; er zijn zelfs mensen die zich hard op afvragen of Palo Torres Guerrero die losse ledemaat niet achteraf in het beeld heeft gephotoshopt om het tafereel nog gruwelijker te maken. Als je op die manier het gaat benaderen is het einde zoek. Dat zou een mooie afsluiting zijn maar het gaat nog even door. Ik heb nog steeds geen goed antwoord op mijn vraag waarom beelden worden gemanipuleerd, ik kan zelf wel wat verzinnen maar ik wil er meer over lezen. Een belangrijke opmerking in het artikel en wat me weer doet denken aan een opmerking in het college van Willem van Weelde is; Wonderlijk toch hoe het brein werkt . Op de een of andere manier blijven de beelden van wat ooit gebeurde of ooit aanwezig was, net zo lang hangen als de beelden die de werkelijkheid vastleggen -voor zover ze dat ooit konden natuurlijk.
In een ander artikel Schokkend maar waardevol, april 2004, Volkskrant; Schokkende foto’s maken een tweestrijd in ons los: tussen instinct en verstand, tussen goed en kwaad. Ellende heeft iets magnetisch. Je ziet het als er een ongeluk gebeurt op een drukke plek, waar het publiek liever gaat kijken hoe het slachtoffer erbij ligt dan dat het plaats maakt voor het ambulancepersoneel. Het is de fascinatie voor de dood. In deze opmerkingen zie ik een verband met opmerkingen in het college van 25 okt. Willem van Weelden stelde toen dat in de media naar een utopie wordt verwezen. Door middel van al deze gruwelijke beelden. Door alle nare, negatieve, slechte beelden te laten zien beseffen wij meer wat een betere wereld zou kunnen zijn. Dit zie je ook in de reclame maar dan op een veel plattere en directere manier. Daar wordt een voorbeeld genoemd van iets waar iemand niet tevreden mee zou kunnen zijn en er wordt meteen een beter alternatief gegeven waarmee je leven meteen een stuk beter is. Eigenlijk wordt er dus door de media ons gezegd dat wij het niet goed doen\hebben zolang wij dit,dat,zus,zo niet hebben. Bij die nare negatieve dramatische beelden in het nieuws wordt ook allerlei ellende laten zien maar geen alternatief. Dit werkt misschien net zo als dat voorbeeld dat mensen bij een ongeluk altijd gaan kijken in plaats van helpen. In een ander artikel vond ik een opmerking dat doordat we medelijden voelen bij narigheid dit al een soort van help is. Ik heb medelijden en dat is genoeg verder hoef ik niets te doen.